Şahinbey Belediyesi tarafından yapımı sürdürülen Akkent Camii’nde meydana gelen iskele kazasında İnşaat Mühendisi Korkut Küçükcan hayatını kaybetmişti. Yaşanan olay kentte tartışmalara neden olurken Gaziantep Akademik Meslek Odaları Birliği (GAMOB) tarafından basın toplantısı düzenlendi. Toplantıda ruhsatı, projesi, parselasyon işlemi ve tapu işlemi yapılmadan yapımına başlanan Akkent Camii ile ilgili ortaya çıkan konuların aydınlatılması ile ilgili belediyeden açıklama beklediklerini ve hukuki sürecin takipçisi olacaklarını belirttiler.
İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Binasında gerçekleştirilen toplantıya Gaziantep-Kilis Tabipler Odası Başkanı Ramazan Sürücü, Mimarlar Odası Gaziantep Şube Başkanı Özgür Girişken, İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Gökhan Çeliktürk, Makine Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Hüseyin Ovayolu, Gaziantep Kent Konseyi Başkanı Samet Bayrak, CHP Gaziantep İl Başkanı Lütfü Demir, İyi Parti İl Başkanı Oğuz Hocaoğlu, Korkut Küçükcan’ın babası Kemal Küçükcan ve davetliler katıldı.
KÜÇÜKCAN SONSUZLUĞA UĞURLANDI
GAMOB adına basın açıklamasında bulunan Gaziantep-Kilis Tabipler Odası Başkanı Ramazan Sürücü, “Akkent Camii inşaatında ihmaller ve usulsüzlükler sonucu göz göre göre gelişen kaza sonucu Korkut Küçükcan’ı kaybettik. Gaziantep’i ve Türkiye’yi derinden sarsan olay yerinde, yüksekliği 60 metreye yaklaşan yapı içerisinde, ahşap sırıklarla oluşturulmuş iskelenin çöktüğü ve yer yer 10 metreyi aşan yükseklikte bir enkaz oluştuğu görülmüştür. Böylesine büyük bir enkazın içerisinde Korkut Küçükcan için, 33 saatlik bir arama ve kurtarma operasyonu yürütüldü. 16 Kasım Cumartesi gününün ilk saatlerinde, 00:45 civarında Korkut Küçükcan’ın yaralı olarak bulunduğu haberi, endişeli bir şekilde bekleyen binlerce insanı sevince boğarken, bu sevinç kısa süre sonra mateme dönüşmüştür. Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesince yapılan açıklamada, söylenenin aksine Küçükcan’ın saatler önce hayatını kaybetmiş olduğu bilgisi verilmiştir. Korkut Küçükcan 17 Kasım Pazar günü binlerce yurttaşın katıldığı cenaze töreniyle sonsuzluğa uğurladık.”
PARSELASYON VE TAPU İŞLEMLERİ ARAMA ÇALIŞMALARI DEVAM EDERKEN YAPILDI
“Geldiğimiz noktada; Gaziantep’i mateme sürükleyen iyi yetişmiş, nitelikli, ahlaklı bir mühendisi genç yaşta kaybetmemize yol açan, ihmal ve hatalarla dolu sürecin aslında, 2012 yılının Aralık ayında gerçekleştirilen temel atma töreniyle başladığını üzülerek öğrendik. Sürecin ilk gününden bu yana yapılan hukuki, bilimsel ve teknik usulsüzlükler ise ne yazık ki 14 Kasım günü gerçekleşen felaketin ardından ortaya çıkmıştır. Öncelikle Türkiye’nin en büyük camisi olarak tasarlanan yapı, imar planında yeşil alan olarak görülen 248 Ada içerisinde inşa edilmiştir. Yapının yapılabilmesi için hukuken zorunlu olan imar tadilatı temel atıldıktan beş yıl sonra, 2017 yılında yapılmıştır. Parselasyon uygulaması ise kazanın gerçekleştiği 14 Kasım’dan bir gün sonra yapılmış, tevhid işlemleri gerçekleştirilerek parsellerin yeni durumu tapudan tescillenmiştir. Yıllar önce tamamlanması gereken bu işlemin arama-kurtarma operasyonunun devam ettiği sırada gerçekleştirilmesinin gerekçesi ve amacı izaha muhtaçtır.”
KÜÇÜKCAN, ŞAHİNBEY BELEDİYESİ TARAFINDAN GÖREVLENDİRİLDİ
“Yapı için düzenlenmiş bir inşaat ruhsatı olmadığı gibi, sağlıklı bir şekilde yapılmış mimari ve statik projeler olup olmadığı da belirsizdir. Yapımı üstlenen inşaat firması tarafından hazırlatılmış mimari ve statik projeler varsa bile, bu projelere artık ulaşılamadığı söylenmektedir. İlgili idare tarafından incelenmemiş, denetlenmemiş projeler gerçekten varsa bile, bu projeler hukuken ve teknik olarak yok hükmündedir. Belediye arşivlerinde bu yapıya ait hiçbir proje olmadığından, Şahinbey Belediyesi 2018 yılında mevcut yapının, ölçülerini aldırarak bir rölöve projesi hazırlatmış ve bunun mimari proje olarak kullanılmasını amaçlamıştır. Bundan daha kötüsü ve de önemlisi, kubbesi henüz yapılmayan yapının, bu büyüklükte bir kubbeyi, taşıyıp taşımayacağı bilinmediğinden. Korkut Küçükcan Şahinbey Belediyesi tarafından görevlendirilmiş ve statik analiz yapması istenmiştir. Yapıların deprem performans analizi konusunda, başarılı ve güvenilir bir mühendis olan Korkut Küçükcan, esasen Güvenli Bir Yapı Oluşturmak İçin Yapının İçerisindeydi.”
İMARA AYKIRI YAPILDI
“Yapının imara aykırı olarak yapılmasının, projelerinin ve ruhsatının bulunmaması bir yana, bu eksikliklerin, doğal bir sonucu olarak herhangi bir denetleme ve iş güvenliği hizmeti de olmadığı anlaşılmaktadır. Bu büyüklükte bir yapı yapılırken, tek bir işçinin bile sigortalı çalışmadığı bilinmektedir. Ayrıca iki katlı basit bir yapıda bile kullanılmaması gereken nitelikteki ahşap iskeleler 60 metre yüksekliğinde bir yapıda kullanılmış ve ilgili idare buna müdahale etmemiştir. Kalıplardaki uygunsuzluk ve kalitesizlik, betonarme yüzeylerdeki segregasyon (ayrışma, bozulma, aşınma), demir donatıların açığa çıkması, genel olarak betonarme imalatındaki kalitesizlik, bir denetleme mekanizması olmadığını açıkça göstermektedir. Hem TMMOB Uzman Heyeti tarafından oluşturulan 17 Kasım 2019 tarihli teknik rapor, hem de Gaziantep Valiliği’nin 18 Kasım 2019 tarihinde yaptığı ‘2019-48’ sayılı basın açıklamasında yer verilen “Kazanın meydana gelmesinin sebebi camide inşaatın olması değil, fen ve sanat kaidelerine uygun yapılmamasıdır.” ifadesi bu hususları açıkça vurgulamaktadır.”
“SORUMLU İDARE ŞAHİNBEY BELEDİYESİ’DİR”
“Uzun süren imalat sürecinde kubbenin oturduğu alan ve duvar boşlukları korumasız olarak bırakılmış, zaten uygunsuz ve çok kötü durumda olan ahşap iskeleler iyice yıpranmış ve sonunda görülmemiş bir yapı felaketine yol açmıştır. Daha uzun bir liste halinde sıralanabilecek bu hususlar, büyük ihmaller ve hatalar zinciri sonucunda bu felaketin gerçekleştiğini göstermektedir. Yapının bulunduğu alanda uygulayıcı, denetleyici ve sorumlu idare Şahinbey Belediyesi’dir. Şahinbey Belediyesi, imar planında park olarak görünen bu alanın ortasında, anıtsal ölçekte bir cami yapılmasına karar vermiş, en başta gerekli olan imar değişikliğini beş yıllık bir gecikmeyle gerçekleştirmiş, projelerini onaylamadığı ve ruhsat vermediği bir yapının yükselmesine izin vermiş, iş iskelesi bile olamayacak nitelikteki devasa boyuttaki ahşap iskelenin yapılmasına göz yumarak, kamusal sorumluluğunu yerine getirmemiş, inşaat sürecinde gerekli önlemleri almamış, çürüyerek iyice güvensiz hale gelen iskeleyi sökmemiş ve bu facianın gerçekleşmesinin önüne geçememiştir.”
“EN BÜYÜĞÜNÜ YAPMAK MAHARET DEĞİL”
“Bütün bu ihmaller zinciri sonucunda; Kentimiz ve ülkemiz ilkeli, sorumlu, dürüst ve genç yaşında alanında otorite olmuş bir mühendisini kaybetti. Hiçbir şey Korkut Küçükcan’ı geri getiremeyecek olsa da, böyle acıların bir daha yaşanmaması adına bu felaketten çıkarılması gereken önemli dersler bulunuyor. Öncelikle ülkemizde yapılan kamu yapılarında, nicelik ve büyüklüğü ön plana alan bir anlayışın hakim olması en önemli sorundur. Bugünün koşullarında, kalkınmış ülkelerde en büyük havalimanını, ibadethaneyi, kültür merkezini veya hastaneyi yapmak maharet sayılmamaktadır. Ölçek takıntımızı acilen bir yana bırakarak yapının tasarımına, yapım kalitesine, iyi mimarlık ve mühendislik hizmeti almasına, teknik ve hukuki süreçlerin doğru şekilde yönetilmesine, iş güvenliği önlemlerine ve etkin denetime odaklanmamız gerekmektedir.”
“KRİZ YÖNETİMİ ÇALIŞTAYI YAPILMALI”
“Kurtarma çalışmaları sırasında; Türkiye’nin afet ve kriz koordinasyonu konusundaki zafiyeti bir kez daha gözler önüne serilmiştir. Afet alanına çok sayıda ekip gelmiş ve pek çok inşaat firması iş makinası ve kalıp-iskele işçileriyle çalışmaları desteklemiş olsa da, koordinasyonun yeterli olmadığı görülmüştür. Bu noktada Valilik ve AFAD İl Müdürlüğü koordinasyonuyla, ildeki üniversiteler , akademik meslek örgütleri, , gönüllü kuruluşlar ve kişiler acilen bir araya gelerek kriz yönetimi konusunda bir eylem planı hazırlamalıdır. Kriz masasını kriz gerçekleştikten sonra kurmak bir anlam taşımamaktadır, kriz masası her an kurulabilecek nitelikte hazırlıklı olmak durumundadır. Mevzuatta bir yapının ortaya nasıl çıkarılacağı adım adım ve ayrıntılı bir şekilde tarif edilmesine rağmen, Akkent Camii örneğinde de gördüğümüz üzere teknik ve hukuki süreçlere uyulmamıştır. Birçok kamu idaresi cami, sosyal tesis gibi yapıların inşasında benzer hataları tekrarlamaktadır. Hukuka öncelikle kamu idareleri harfiyen uymak durumundadır. Her türlü yapının inşasında öncelikle imara uygunluk, fen kurallarına uygun projeler, inşaat ruhsatı, şantiye sorumluluğu, yapı denetimi, etkin kontrol ve iş güvenliği uzmanının bulundurulması gibi şartlar kesinlikle sağlanmalıdır.”
“RUHSATI, PROJESİ YOK”
“Felaketin gerçekleştiği Akkent Camii’nde düzenlenmiş bir inşaat ruhsatı bulunsaydı, şantiye şefi, yapı denetim firması, iş güvenliği uzmanı da bulunacak ve böyle bir felaket belki de hiç yaşanmayacaktı. En çok özenmemiz ve titizlikle yapmamız gereken yapılardan olan camilerin bir kısmı gibi, Akkent Camii de, ne yazık ki uygun projesi ve ruhsatı olmayan, mühendislik ve mimarlık eseri sayılamayacak bir kaçak yapı durumundadır. Yapının bundan sonraki durumuyla ilgili tasarrufların belirlenmesi için öncelikle sağlıklı bir zemin etüdü ve statik analiz yapılması gerekmektedir. Fen ve mühendislik kurallarına uygun olarak yapılmayan, bir statik projesi bile bulunmayan ve Korkut Küçükcan’ı kaybettiğimiz bu yapının bu haliyle inşaatının devam edip etmeyeceğine bilimsel ve teknik değerlendirme sonucunda karar verilmelidir. Olumsuz bir rapor karşısında, hangi sebeple olursa olsun, halkın güvenliğini riske atacak bir yapının tamamlanmasına ve kullanıma açılmasına izin verilmemelidir” ifadeleri yer aldı.
SERT TEPKİ GÖSTERECEĞİZ
Basın açıklamasının ardından söz konusu olayla ilgili yapılan suç duyurusu konuşuldu. Açıklamalarda bulunan İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Gökhan Çeliktürk, olayla ilgili sorumluların cezalandırılması konusunun takipçisi olacaklarını söyledi. Çeliktürk, “Olayda sorumluluğu bulunan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunduk. Bu noktada sorumlularının gereken cezayı alması konusunda konunun takipçisi olacağız. Haksız yere herhangi mimar, mühendis ya da belediye çalışanının cezalandırılmasını istemiyoruz. Böyle bir durum olursa Akademik Meslek Odaları bu olaya daha sert tepki gösterecektir. Konuyla ilgili soruşturma devam ediyor” diye konuştu.
SONUNA KADAR GİDİLMELİ
Konuyla ilgili suç duyurusu yapıldığını söyleyen Gaziantep Barosu Başkanı Bektaş Şarklı, “Bu tür olaylarda ne yazık ki kamu çalışanları, müdürler gerekli cezaları almıyorlar. 17 Ağustos Depreminde buna şahit olduk. Binlerce insanımızı kaybettik, yalnızca bir tane müteahhitte ceza kesildi. Bu konuda ihmali bulunan kişilerin tamamı ortaya çıkarılmadı. Soruşturma sonunda ortaya çıkacak duruma göre sorumlular kimse sonuna kadar gidilmeli. Yarın başka bir arkadaşımızı kaybetmemek için bu davanın takipçisi olacağız” dedi.
“DÜNYA LİTERATÜRÜNDE BÖYLE BİR KAZA YOK”
Dünya literatüründe böyle bir kaza bulunmadığını söyleyen Mimarlar Odası Gaziantep Şube Başkanı Özgür Girişken, “Dünyada böyle bir kaza yok. Böyle bir kazanın ortaya çıkmasının sebebi ihmaller ve hukuksuzluklardır. Böyle bir kazanın hiç olmaması gerekiyordu, böyle bir kaza dünya literatürüne girmiş oldu. Buna karşı nasıl bir kurtarma operasyonu düzenlenebilir, bilmiyorum. Olay yerinde bulunan herkesin dile getirdiği bir koordinasyon zafiyeti var. Tüm kurumların bir araya gelerek çalışmalar yapılması gerekiyor. yapılan bu çalışmalarında salonlarda kalmaması ve uygulanması gerekiyor” dedi.
